IMG_1640_filmgrain.jpgOp de school van onze kleuter Thomas is er een speciaal pestbeleid van toepassing. Dat is een prima initiatief vind ik, aangezien pesten het leven van een kind voorgoed kan veranderen.

Kinderen kunnen keihard zijn tegen elkaar. Het begint eigenlijk al als ze een lief klein peutertje zijn. Op het dagverblijf zie je de meest primitieve gevoelens nog terug bij de allerkleinste onder ons. Letterlijk proberen ze de poten onder je stoel vandaan te zagen en als dat niet lukt dan kieperen ze stoel plus peuter of baby, dat maakt voor hen niets uit, gewoon om. En hebben ze hier spijt van? Welnee, gewoon een kwestie van uitproberen anders niet. 

 

Gelukkig komt in deze 'primitieve' fase de opvoeding om de hoek kijken. Herhaaldelijk wordt er aan de kleintjes verteld wat ze wel en wat ze niet mogen. Maar de verschillen van uitvoering zijn groot. Het ene kind zal niet zo veel waarschuwingen nodig hebben dan het andere kind. Zijn deze kinderen dan gewoon hardleers en willen ze het nog niet begrijpen? Of zijn deze kinderen gewoon wat baldadiger dan andere kinderen en zit het er een beetje in? Het blijft een moeilijk onderwerp, weinig kinderen zullen expres andere kinderen pijn willen doen.

 

Onze zoon Thomas bijvoorbeeld heeft het niet echt in zich om 'gemeen' te zijn, maar wees voorzichtig met sommige uitspraken heb ik gemerkt. Echter het is een echte jongens jongen, hij is energiek, wild en daarbij erg lomp. Hij gaat rustig op je tenen staan en heeft dat soms niet eens in de gaten. Of hij duwt een kleiner kindje omver omdat hij zonodig als eerste de glijbaan al wil en niet veel zin heeft om rustig op zijn beurt te wachten. Toch hebben we hem wel moeten leren dat hij lief moet zijn voor kleine kinderen en dieren(en natuurlijk voor alles en iedereen in wezen). Dat zat er bij hem van nature niet in, althans niet in de peuterperiode. Dat  verbaasde mij eigenlijk, ik had gedacht dat kleine kinderen een aangeboren gevoel hadden voor dat soort dingen.

 

Mis in ons geval, maar wellicht is dit toch iets wat ze van ons moeten leren, wat is goed en wat is niet goed? Gelukkig nu hij een kleuter is, lijkt hij al veel meer het besef te hebben van wat hij wel kan en wat hij niet kan doen. Hij doet in ieder geval zijn best om niet over peuters en baby’s te struikelen en zal ze zeker bewust geen pijn doen, mits zij natuurlijk in de weg staan. Dan gaat het eigenbelang altijd nog voor het belang van een ander en gaat hij recht op zijn doel af en daarbij wordt niemand ontzien. Maar voorlopig zien we dit nog als de 'onschuldige' handelingen van een ongeduldig mannetje. Want geduld blijkt maar weer een schone zaak te zijn en iets waar grote mensen nog dagelijks mee te kampen hebben, dus waarom dit wel te verwachten van een klein mensje?

 

Maar kan 'stoer doen' overgaan in bijvoorbeeld pestgedrag? Laatst ben ik wel erg geschrokken. Dat was tijdens ons bezoek aan een nieuw dagverblijf. Thomas ging daar even een kijkje nemen om te wennen. Het zag er allemaal heel gemoedelijk en gezellig uit en er waren gelukkig ook wat kindjes van dezelfde leeftijd als Thomas. 'Kijk', zei de leuke juf tegen Thomas. 'Misschien ken je dit meisje ook wel van school?' Thomas stond er een beetje  ongelukkig bij te kijken terwijl zijn moeder en de juf er wat afwachtend bij stonden. 'Nou,' zei het meisje, 'ik ken hem wel.' Nou dat was leuk dacht ik gerustgesteld, dan heeft hij al direct een leuk speelkameraadje gevonden. Maar ze bleek nog niet uitgepraat te zijn. 'Thomas plaagt mij altijd.' Ik schrok daar behoorlijk van en de juf wist eigenlijk ook niet goed wat ze met de situatie aan moest. 'Is dat waar Thomas?' vroeg ik hem ontzet, 'Plaag jij dat meisje wel eens?' Zijn eerste antwoord was ontkenning natuurlijk, maar hierna zei hij dat hij haar wel eens geduwd had. Het meisje hield voet bij stuk dat Thomas een echte plaaggeest was en ik heb Thomas zijn excuses laten maken, hetgeen hij hoewel stroef toch braaf deed. Toen ik er toch nog op doorging begreep ik uiteindelijk dat Thomas het meisje een enkel keertje geduwd had. Als ik erover nadenk zou dit best tijdens de drukke overblijfuurtjes kunnen zijn als de kinderen hun broodtrommeltjes moeten pakken. Thomas wil dan altijd haantje de voorste zijn en als het niet snel genoeg gaat naar zijn zin dan 'helpt' hij wel een handje mee.

 

Na de eerste schok, ging ik hier later pas over nadenken. Thomas zei toen nog tegen mij dat hij dit in groep1 had gedaan en dat hij, nu hij in groep2 zat, natuurlijk niet meer zal doen omdat hij nu groter is. Foute reactie van mij natuurlijk, want hem achteraf excuses laten maken voor iets waarvan je niet zeker de juiste toedracht weet, is niet erg slim. Veel vertrouwen van zijn moeder krijgt hij op zo'n moment dan niet echt.

 

Toch kunnen kinderen zo klein ze zijn al druk bezig zijn om heel stoer tegenover elkaar te doen. 'Mijn huis is toch veel groter dan jouw huis', heb ik Thomas wel eens horen zeggen tegen een vriendje. Volgens mij was hij  nog nooit thuis geweest bij dat mannetje, dus had hij geen flauw benul van hetgeen hij beweerde. Of  'ik heb toch veel meer auto's dan jij', ook zo dooddoener want de meeste jongetjes die net als Thomas gek zijn op auto's, hebben thuis een bataljon auto's in alle vormen en maten.   

 

Is pesten dan een manier om stoer te zijn tegenover je vrienden of vriendinnen. Of is pesten een manier om zogenaamd geaccepteerd te worden door een verkeerd soort vrienden om erbij te horen? Of zit in pesten toch een diepere oorzaak, die wellicht met meer factoren te maken heeft? Ik weet dat Thomas graag 'stoer' doet als er wat vriendjes of vriendinnetjes in de buurt zijn. Hij doet dan ineens de vreemdste dingen en dat zijn geen zaken om trots op te zijn als ouder zijnde. Zo gaat hij ineens belletje trekken bij de buren, of hij praat heel stoer over slakken doodmaken bijvoorbeeld. Of hij dat dan ook echt doet betwijfel ik zeer, want hij is gek op slakken en neemt ze altijd mee naar huis terwijl hij er liefkozend een vers blaadje voor plukt. En als ik hem dan boos vraag waarom hij van die rare dingen zegt, dan weet hij er altijd wel een draai aan te geven. In het geval van de slakken was het natuurlijk alleen maar goed dat ze dood gingen. Dan mochten ze naar de hemel, naar God zodat God wat meer gezelschap had daarboven in de hemel.

 

 

Gelukkig wordt er getracht het pesten op landelijk niveau aan te pakken en hopelijk geven veel scholen hier navolging op. Ook op de school van Thomas heerst een pestprotocol. Er mag niet worden gescholden; er mag niet worden geschopt of geslagen en zelfs worden dreiging en afpersing genoemd in het protocol. Ik kan me bijna niet voorstellen dat dit van toepassing zou zijn op kleine kinderen. Toch blijkt het in praktijk maar al te vaak waar te zijn. Ook meisjes zo klein ze zijn kunnen blijkbaar al briefjes maken aan vriendinnetjes om een bepaald vriendinnetje op een andere manier te behandelen, zo hoorde ik laatst. Ongelooflijk maar waar, toen ik die leeftijd had had ik geen enkel benul van die dingen om me heen. Gelukkig maar want ik heb er dus ook nooit bewust last van gehad en ging gewoon mijn gangetje. Maar het is een prima initiatief van de school om pestgedrag hard aan te pakken. Door er samen over te praten en het te benoemen wordt het foute gedrag voor iedereen zichtbaar en niet alleen voor de slachtoffers, maar zeker ook voor de pesters en het clubje 'meelopers'? Het is dus niet meer mogelijk om dit heimelijk te doen, hetgeen het geval kan zijn bij pesterijen en gaat dus ook niet meer zo gemakkelijk. Het is noodzaak om pestgedrag hard aan te pakken, want het gaat niet vanzelf over. Erger nog wordt er niets aan gedaan, kan het verergeren. Dat is verschrikkelijk want de pesters zullen niet in de gaten hebben dat dit een 'onbezorgd' kinderleven drastisch kan veranderen en ook het leven van de betreffende ouders.

 

Toch zit er altijd wel iemand in de klas die de boel lekker zit op te stoken. Want één persoon kan de sfeer behoorlijk beïnvloeden en dat is toch erg jammer. Het is vaak een vorm van aandacht opeisen en eigenlijk hebben ze nooit geleerd hoe ze dat op een leuke manier kunnen doen. Zij vinden het gemakkelijker dit op een negatieve wijze te doen, want er zijn altijd wel 'mee'lachers. Hebben ze die aandacht nodig om erkend te worden? Of om hun eigen onzekerheid te verbloemen? Wellicht hebben ze nooit genoeg aandacht of liefde thuis gehad en zijn ze gewoon erg eenzaam of onzeker? 

 

Het blijft een moeilijk onderwerp, echter zeker iets om als ouder alert op te zijn. Een vroegere schoolvriendin van me, vertelde me op een keer dat zij in de wiskundeklas gepest werd. Ik had er geen enkel benul van omdat ik toen een gedeeltelijk ander vakkenpakket had. Ik begreep absoluut niet hoe dat kon, het was een hele vlotte en leuke meid en ze had altijd haar woordje klaar? We hadden altijd veel lol met elkaar en waren beste vriendinnen. Eigenlijk wist ik niet hoe ik haar kon helpen omdat ik het ook niet begreep. Gek genoeg heb ik hier verder ook nooit iets van gemerkt in de gezamenlijke lessen of op het schoolplein. Toch heeft dit "stiekeme" pestgedrag letterlijk haar hele middelbare schooltijd verpest en dat is ontzettend jammer.

 

Hoewel het wellicht moeilijk is te voorkomen, zal ik er altijd alert op zijn dat mijn zoon niet in de categorie 'pester' of 'slachtoffer' valt. Het zal niet altijd gemakkelijk zijn dit op te sporen, maar zolang hij op een school zit waar ze er ook daadwerkelijk iets mee doen is er goede hoop.

Voorlopig blijft het bij Thomas toch vooral een zaak van stoer doen, hetgeen natuurlijk wel wat bijschaving behoeft maar niemand krenkt hopelijk, hoogstens een glimlach veroorzaakt.