IMG_3073_filmgrain.jpgHet was afgelopen week kinderboekenweek op de school van Thomas. Ze hadden een heus kinderboekenbal en de dag erna een heuse boekbespreking, hoewel dit wel wat ruim moet worden gezien bij het kleutervolk. Wat mij betreft een origineel initiatief om het plezier van lezen op kleuterleeftijd al te bevorderen.

Nu is Thomas nog een kleuter, dus krijgt hij tweewekelijks een onschuldig kinderboek mee naar huis. Echter ik heb begrepen dat bepaalde boeken verboden zijn voor de oudere leerlingen. Dat kan ik me goed voorstellen want je wilt toch kritisch zijn in hetgeen je je leerlingen voorschotelt. Ik moest wel even denken aan mijn middelbare schooltijd en de boekenlijst die ik voorgeschoteld kreeg. Wat een boeken zaten daar bij, ook een Jan Wolkers was deze Christelijke school niet vreemd. Ik vraag me nog weleens af of het schoolbestuur deze zelf wel eens heeft gelezen (of onze ouders) en wat dan de zogenaamde toegevoegde literaire waarde was van bepaalde verhalen of schrijvers. Gelukkig was mijn engelse lerares mij welgezind en mocht ik afwijken van de standaard boekenlijst zodat ik wat engelse klassiekers kon lezen. Helaas verging het mij toen niet zo goed tijdens mijn mondelinge examen, in mijn enthousiasme wilde ik zo graag over de verhalen vertellen dat ik totaal niet uit mijn woorden kwam en net op een 6 uitkwam, meer voor mijn moeite dan voor de prestatie.

 

Nu heb ik in de loop van jaren al heel wat boeken gelezen, zowel de zogenaamde literaire boeken als de niet-literaire boeken en mij is tot op heden nog steeds niet duidelijk wat het onderscheid daarvan is. Sommige zogenaamde literaire boeken vallen bij mij in de categorie 'pulp' en zou ik mijn zoon niet graag voorschotelen. Echter het neemt niet weg dat er veel boeken zijn die een feest zijn om te lezen, tenminste als je een beetje van lezen houdt.

 

Veel boeken die mijn moeder vroeger aan mij voorlas, probeer ik nu uit op Thomas. Voor mij zijn die verhalen weer een stukje nostalgie en het is leuk om te zien dat mijn zoon er net zo van geniet als ik destijds. Ook sprookjesverhalen en natuurlijk de bijbelverhalen vond ik altijd mooi als kind, vaak stonden er mooie tekeningen bij en het liep altijd goed af.. Wat is een goede afloop eigenlijk vraag ik me nu als volwassene af, vaak kwamen de 'slechteriken' in deze verhalen er zonder mededogen maar bekaaid vanaf, soms ook werden hele volken uitgemoord, maar gelukkig was er altijd een goed einde?

 

Alhoewel je bij je boekenkeuze best wel een beetje kritisch mag zijn, denk ik dat boeken een toegevoegde waarde hebben voor jong en oud.

Neem bijvoorbeeld de Tolkien saga, wat een heerlijke boeken zijn dat om te lezen. Naast andere werken die J.R.R. Tolkien geschreven heeft kan 'In de ban van de Ring' als zijn levenswerk beschouwd worden. Hele talen heeft Tolkien hiervoor verzonnen, compleet met grammatica en lettertypen. Ook de sprookjesachtige figuren die voorkomen in het verhaal zijn even fantastisch als realistisch tegelijk. Naast het spannende avontuur hetgeen de hoofdfiguur Bilbo en daarna zijn neefje Frodo beleven, beschrijft Tolkien met veel liefde de natuur. Het is net of jij als lezer degene bent die door de meest prachtige landschappen loopt en de strijd aangaat tegen de kwade tovenaar Saruman. Verderop in het verhaal wordt zowel het avontuur als het landschap steeds grimmiger.  De hoofdkarakters van Tolkien zijn 'fantastische' helden die in 'levensbedreigende' situaties terechtkomen omdat het kwaad nou eenmaal bestreden dient te worden. Je kunt je zo goed inleven in de karakters omdat ze dezelfde gevoelens hebben als gewone mensen. Ik denk dat het verhaal daarom zoveel mensen aanspreekt. De strijd van goed tegen kwaad met echte helden waarin je je heel goed kunt verplaatsen. En natuurlijk overwint het goede en dat geeft je een goed gevoel want zo hoort het ook.

Ook de verhalen van Harry Potter van J.K. Rowling behoren tot deze categorie is mijn, voor sommige mensen wellicht 'gewaagde', mening. Alhoewel de werken van Rowling misschien niet als literair worden beschouwd, is het verhaal niet minder spannend of origineel dan bijvoorbeeld het verhaal van Tolkien. Beiden gaan over de strijd tussen goed en kwaad, waarbij het goede uiteindelijk overwint. In beide verhalen komen boze tovenaars voor die 'dankzij' hun duistere toverkunsten bijna de wereld in hun duistere macht krijgen, ware het niet dat de helden van het verhaal daar een stokje voor steken. In beide boeken maak je ook kennis met 'fantastische' sympathieke karakters die levensecht zijn en deze duistere strijd tegen het kwaad aan moeten gaan.

 

Ook Rowling ontbreekt het in haar verhalen niet aan originaliteit. De hoofdpersoon Harry Potter die tijdens de vakanties bij zijn burgerlijke oom en tante woont in een burgerlijk engels huis in een burgerlijke engelse buurt(wat zouden de buren denken?), heeft het er hard te verduren omdat hij nou eenmaal 'anders' is. Gelukkig bestaat er een tovenaarsschool, naar engelse begrippen een internaat, voor kinderen die net zo zijn als onze held. In deze tovenaarswereld bestaat er een heus Ministerie van Toverkunst, die moet verhinderen dat de dreuzels(mensen die niet kunnen toveren en dus niet van het bestaan ervan mogen afweten) enig vermoeden krijgen dat er meer is dan de 'dreuzelwereld' alleen. Naast dit Ministerie, die op een fantastische wijze wordt beschreven, er vliegen bijv. honderden memo's rond in het ministerie onderweg naar de geadresseerden, worden er nog talrijke originele vondsten beschreven door Rowling(zo verzint ze een geheel eigen sport 'Quidditch World Cup'). Wat voor mij vooral de boeken zo bijzonder maakt is haar humoristische beschrijving van de karakters van het verhaal. De hoofdpersonen zijn 11jaar in deel 1 en 18jaar in het laatste deel en worden in elk deel een jaartje ouder hetgeen gepaard gaat met de nodige problemen die horen bij hun leeftijd. Door Rowling beschreven op een humoristische en realistische wijze.

Hoewel de films van Harry Potter meer op spektakel gericht zijn, worden in de boeken de karakters meer uitgediept en groeien deze mee met het verhaal. Ook aan het eind van het verhaal krijgt de boze tovenaar nog een kans om zijn leven te beteren, echter grijpt deze natuurlijk niet omdat hij nou eenmaal een boze tovenaar is.

Gelukkig zijn de films van Tolkien wel beter op het verhaal afgestemd en al duren ze misschien lang(hetgeen ik helemaal niet erg vindt, aangezien ik een liefhebber ben), blijft het een feest om naar te kijken.

Daarom vind ik het zo jammer dat de boeken van Harry Potter 'in de ban' worden gedaan bij sommige instanties. Vooropgesteld dat je natuurlijk moet houden van het genre, zijn het zonder meer ontzettend humoristische(parodie op de engelse burgerlijkheid), fantastische feelgood verhalen.

Gelukkig kan ik als ouder zelf bepalen hetgeen mijn zoon mag lezen en hoewel ik wel benieuwd ben naar zijn boekenkeuze zal ik hem het plezier van het lezen van sommige boeken niet ontnemen. Zo kan hij zelf zijn oordeel erover vormen, zodat dit geen vooroordeel zal zijn maar een op ervaring beruste keuze waaraan hij nog menig uurtje leesplezier zal beleven hoop ik.